การจัดตั้งพรรคการเมือง

การจัดตั้งพรรคการเมืองในประเทศไทยเป็นไปตามบทบัญญัติของพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ.2541 โดยกำหนดให้การขอจัดตั้งพรรคการเมือง ผู้จัดตั้งจะต้องมีจำนวนตั้งแต่ 15 คนขึ้นไป และต้องมีคุณสมบัติ ดังนี้

1. มีสัญชาติไทยโดยการเกิด

2. มีอายุไม่ต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์

3. ไม่มีลักษณะต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญ

ผู้ดำเนินการจัดตั้งพรรคการเมืองต้องมีการประชุมกันเพื่อกำหนดนโยบายของพรรค ข้อบังคับพรรคการเมือง และเลือกตั้งคณะกรรมการบริหารพรรคการเมือง ซึ่งเลือกตั้งจากสมาชิกซึ่งมีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบปีบริบูรณ์ ประกอบด้วยหัวหน้าพรรคการเมือง รองหัวหน้าพรรคการเมือง เลขาธิการพรรคการเมือง รองเลขาธิการพรรคการเมือง เหรัญญิกพรรคการเมือง โฆษกพรรคการเมือง และกรรมการบริหารอื่น โดยนโยบายและข้อบังคับพรรคการเมืองจะต้องไม่ก่อให้เกิดความแตกแยกในเรื่องเชื้อชาติ หรือศาสนาระหว่างชนในชาติ ไม่เป็นภัยต่อความมั่นคงของรัฐ และไม่ขัดต่อกฎหมายหรือความสงบเรียบร้อย หรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขตามรัฐธรรมนูญ

ข้อบังคับพรรคการเมือง อย่างน้อยจะต้องมีรายการ ดังต่อไปนี้

1. ชื่อพรรคการเมือง

2. ภาพเครื่องหมายพรรคการเมือง

3. ที่ตั้งสำนักงานใหญ่พรรคการเมือง

4. การเลือกตั้ง การดำรงตำแหน่ง การสิ้นสุด และการออกจากตำแหน่งของคณะกรรมการบริหารพรรคการเมือง และกรรมการบริหารพรรคการเมือง และอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการบริหารพรรคการเมือง และกรรมการบริหารพรรคการเมือง

5. แผนและกำหนดเวลาในการจัดตั้งสาขาพรรคการเมือง อำนาจหน้าที่ของสาขาพรรคการเมือง การเลือกตั้ง การดำรงตำแหน่ง การสิ้นสุด และการออกจากตำแหน่งของกรรมการสาขาพรรคการเมือง และอำนาจหน้าที่ของกรรมการสาขาพรรคการเมือง

6. การประชุมใหญ่ของพรรคการเมือง และการประชุมของสาขาพรรคการเมือง

7. สิทธิและหน้าที่ของสมาชิก

8. ความรับผิดชอบของพรรคการเมืองต่อสมาชิก

9. การรับเข้าเป็นสมาชิกและการให้ออกจากการเป็นสมาชิก

10. วินัยและจรรยาบรรณของสมาชิก

11. หลักเกณฑ์และวิธีการเลือกสมาชิกเพื่อส่งเข้าสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อและแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง

12. การบริหารการเงินและทรัพย์สิน และการจัดทำบัญชีของพรรคการเมืองและสาขาพรรคการเมือง

13. การให้ความรู้ทางการเมืองแก่สมาชิกและประชาชนทั่วไป

14. การเลิกพรรคการเมืองและสาขาพรรคการเมือง

ขั้นตอนการขอจัดตั้งพรรคการเมือง

เมื่อได้ดำเนินการต่าง ๆ ดังกล่าวข้างต้นแล้ว ให้ผู้ที่ได้รับเลือกตั้งเป็นหัวหน้าพรรคการเมืองยื่นคำขอจัดตั้งพรรคการเมืองต่อนายทะเบียนพร้อมกับนโยบายพรรคการเมือง ข้อบังคับพรรคการเมือง บัญชีแสดงทรัพย์สินและหนี้สินของพรรคการเมือง และสำเนารายงานการประชุมของผู้จัดตั้งพรรคการเมือง โดยคำขอจัดตั้งพรรคการเมืองอย่างน้อยจะต้องมีรายการดังต่อไปนี้

1. ชื่อพรรคการเมือง

2. ภาพเครื่องหมายพรรคการเมือง

ชื่อพรรคการเมืองและภาพเครื่องหมายพรรคการเมืองจะต้องไม่ซ้ำหรือพ้องหรือมีลักษณะคล้ายคลึงกับชื่อพรรคการเมืองหรือภาพเครื่องหมายพรรคการเมืองของผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองอื่นที่ได้ยื่นคำขอไว้ หรือของพรรคการเมืองอื่นที่นายทะเบียนได้รับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคการเมืองไว้ก่อนแล้ว

3. ที่ตั้งสำนักงานใหญ่พรรคการเมือง

4. ชื่อ อาชีพ ที่อยู่ และลายมือชื่อของผู้จัดตั้งพรรคการเมือง

5. ชื่อ อาชีพ ที่อยู่ และลายมือชื่อของคณะกรรมการบริหารพรรคการเมือง

*นายทะเบียนเมื่อได้รับคำขอจัดตั้งพรรคการเมืองแล้ว จะต้องพิจารณาตรวจสอบเอกสารต่าง ๆ ถ้าหากเห็นว่า

1. คุณสมบัติและเอกสารของผู้จัดตั้งพรรคการเมืองถูกต้องครบถ้วนให้รับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคการเมือง และแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองทราบภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ได้รับคำขอจัดตั้งพรรคการเมือง

2. หากนายทะเบียนตรวจสอบแล้วเห็นว่าคุณสมบัติหรือเอกสารต่าง ๆ ไม่ถูกต้องครบถ้วน ในกรณีดังนี้

2.1 กรณีคุณสมบัติหรือเอกสารไม่ถูกต้องครบถ้วน ขัดหรือไม่เป็นไปตามกฎหมาย ให้นายทะเบียนสั่งไม่รับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคการเมืองและแจ้งเป็นหนังสือพร้อมทั้งเหตุผลให้ผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองทราบภายใน 30 วัน นับแต่วันที่นายทะเบียนได้รับคำขอจัดตั้งพรรคการเมือง

2.2 กรณีเอกสารการขอจัดตั้งพรรคการเมืองมีรายการไม่ครบถ้วน หรือมีข้อความไม่ชัดเจน หรือบกพร่อง ให้นายทะเบียนแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองทราบภายใน 7 วัน นับแต่วันที่นายทะเบียนได้รับคำขอจัดตั้งพรรคการเมืองเพื่อห้ดำเนินการแก้ไขภายใน 7 วันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งจากนายทะเบียน

เมื่อผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองได้แก้ไขเอกสารการขอจัดตั้งพรรคการเมืองให้ถูกต้อง ครบถ้วน ภายในกำหนดเวลา ให้นายทะเบียนรับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคการเมืองและแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองทราบภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ได้รับเอกสาร

ถ้าผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองไม่ดำเนินการแก้ไขเอกสารการขอจัดตั้งพรรคการเมืองหรือดำเนินการแก้ไขแล้วแต่ยังไม่ถูกต้อง ให้นายทะเบียนสั่งไม่รับจดแจ้ง และแจ้งเป็นหนังสือพร้อมเหตุผลให้ผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองทราบภายใน 7 วันนับแต่วันที่สั่งไม่รับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคการเมือง

ถ้าหากผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองไม่เห็นด้วยกับคำสั่งไม่รับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคการเมืองของนายทะเบียน ผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อวินิจฉัยชี้ขาดภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งคำสั่งไม่รับจดแจ้ง การจัดตั้งพรรคการเมืองจากนายทะเบียน เมื่อศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยชี้ขาดเป็นประการใดแล้ว ให้นายทะเบียนปฏิบัติตามนั้น

3. ชื่อพรรคหรือภาพเครื่องหมายของพรรคซึ่งพ้องกับพรรคการเมืองอื่น

3.1 ถ้าผู้ยื่นคำขอจัดตั้งพรรคการเมืองในวันเดียวกันมีการใช้ชื่อพรรคหรือภาพเครื่องหมายพรรคซ้ำหรือพ้อง หรือมีลักษณะคล้ายคลึงกัน ผู้ยื่นคำขอจัดตั้งพรรคจะต้องทำความตกลงกันภายใน 15 วันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งจากนายทะเบียน

กรณีที่ผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองยืนยันไม่ยอมตกลงกัน หรือเมื่อพ้นกำหนดเวลา 15 วันแล้ว ยังตกลงกันไม่ได้ ให้นายทะเบียนพิจารณารับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคการเมืองจากผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองที่เห็นว่ามีสิทธิที่จะใช้ชื่อพรรคการเมืองหรือภาพเครื่องหมายพรรคการเมืองนั้นดีกว่า โดยพิจารณาตามหลักเกณฑ์ ดังนี้

ก.ผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองคณะใดมีจำนวนผู้จัดตั้งพรรคการเมืองซึ่งเคยได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของการเลือกตั้งทั่วไปครั้งหลังสุดที่เคยใช้ชื่อพรรคการเมืองหรือภาพเครื่องหมายนั้นมากกว่า ผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองคณะนั้นย่อมมีสิทธิดีกว่า

ข.ในกรณีที่ผู้จัดตั้งพรรคการเมืองตามข้อ ก. มีจำนวนเท่ากันผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองคณะใดมีจำนวนผู้จัดตั้งพรรคการเมืองซึ่งเคยสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของการเลือกตั้งทั่วไปครั้งหลังสุดที่เคยใช้ชื่อพรรคการเมืองหรือภาพเครื่องหมายพรรคการเมืองนั้นมากกว่า ผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองคณะนั้นจะมีสิทธิดีกว่า

ค.ในกรณีที่ผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองตามข้อ ข. มีจำนวนเท่ากัน นายทะเบียนจะดำเนินการจับฉลากโดยเปิดเผยเพื่อให้ได้ผู้มีสิทธิใช้ชื่อพรรคการเมืองหรือภาพเครื่องหมายพรรคการเมืองนั้น

3.2 กรณีที่ชื่อหรือภาพเครื่องหมายพรรคการเมืองนั้นเป็นชื่อหรือภาพเครื่องหมายพรรคการเมืองที่ไม่เคยมีการใช้มาก่อนและตกลงกันไม่ได้ นายทะเบียนจะดำเนินการจับสลากโดยเปิดเผยเพื่อให้ได้ผู้มีสิทธิใช้ชื่อหรือภาพเครื่องหมายพรรคการเมืองนั้น

เมื่อดำเนินการดังกล่าวข้างต้นเรียบร้อยแล้ว นายทะเบียนจะแจ้งการรับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคการเมืองเป็นหนังสือไปยังผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองที่เกี่ยวข้องเพื่อทราบภายใน 7 วัน นับแต่วันที่รับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคการเมือง

ถ้าผู้ขอจัดตั้งพรรคการเมืองไม่เห็นด้วยกับคำสั่งไม่รับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคการเมืองของนายทะเบียน มีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อให้วินิจฉัยชี้ขาดภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งคำสั่งไม่รับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคการเมืองจากนายทะเบียน โดยคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญถือเป็นที่สุด

พรรคการเมืองที่นายทะเบียนรับจดแจ้งการจัดตั้งพรรคการเมืองแล้วจะมีฐานะเป็นนิติบุคคล

ประธานกรรมการการเลือกตั้งทำหน้าที่เป็นนายทะเบียนพรรคการเมือง

2_1_~2

อ้างอิง

http://eco-town.dpim.go.th/article/detail.php?id=362

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: